OKI, czyli Osobiste Konto Inwestycyjne: co to jest i jak działa od 2027 roku

Osobiste Konto Inwestycyjne, w skrócie OKI, to największa od lat zmiana w opodatkowaniu oszczędności i inwestycji w Polsce, a przy tym pierwsze konto z preferencją podatkową, z którego wypłacisz pieniądze w dowolnym momencie bez utraty ulgi. Brzmi jak inwestowanie bez podatku Belki i w dużej części tak właśnie jest, jednak diabeł tkwi w szczegółach. Zamiast 19% od zysku pojawia się nowy podatek od wartości aktywów, który zapłacisz także w roku, w którym portfel spadł, a zwolnienie do 100 tys. zł obejmuje tylko wybrane aktywa (popularny ETF na S&P 500 do nich nie należy).

Poniżej wyjaśniam, jak OKI działa według ustawy opublikowanej w Dzienniku Ustaw, kto może je założyć, ile realnie zapłacisz, czy konto da się przenieść i gdzie będzie dostępne od stycznia. Pokazuję też na liczbach, kiedy OKI wygrywa ze zwykłym rachunkiem maklerskim, a kiedy lepiej najpierw zapełnić IKE i IKZE. Do startu zostały nieco ponad dwa miesiące, więc to dobry moment, żeby poukładać sobie plan na styczeń.

Czym jest OKI (Osobiste Konto Inwestycyjne)?

Osobiste Konto Inwestycyjne (OKI) to dobrowolny rachunek dla osób fizycznych, na którym dochody z inwestycji, czyli zyski ze sprzedaży, dywidendy i odsetki, są wyłączone z podatku Belki. W zamian OKI objęte jest corocznym podatkiem od wartości aktywów, a środki wpłacasz i wypłacasz w każdej chwili bez utraty ulgi.

Droga legislacyjna była szybka: Rada Ministrów przyjęła projekt 5 maja 2026 r., Sejm uchwalił ustawę 3 lipca, a po podpisie prezydenta trafiła ona 18 sierpnia do Dziennika Ustaw jako Dz.U. 2026 poz. 1098. Na OKI kupisz m.in. akcje, jednostki funduszy inwestycyjnych i ETF-y, a w części oszczędnościowej założysz lokatę czy kupisz obligacje skarbowe.

Najważniejsza różnica wobec IKE i IKZE jest taka, że OKI nie jest kontem emerytalnym. Nie musisz czekać do 60. czy 65. roku życia, żeby skorzystać z ulgi, bo ulga działa na bieżąco, a ceną za tę swobodę jest właśnie podatek od wartości aktywów ponad ustawowe zwolnienie. W praktyce zmienia się więc samo pytanie podatkowe: na zwykłym rachunku fiskus pyta, ile zarobiłeś, a na OKI pyta, ile masz.

Stan na 27 października 2026 r., na podstawie ustawy o osobistych kontach inwestycyjnych (Dz.U. 2026 poz. 1098).

Od kiedy można założyć OKI i kto może je otworzyć?

OKI można założyć od 1 stycznia 2027 r., kiedy wchodzi w życie ustawa, choć każda instytucja sama decyduje, od kiedy uruchomi ofertę. Konto otworzy osoba pełnoletnia z numerem PESEL, także mieszkająca za granicą, a jedna osoba może mieć kilka OKI w różnych instytucjach.

Ustawa mówi wprost, że umowę o prowadzenie OKI zawiera wyłącznie osoba fizyczna, która ukończyła 18 lat, a aktywa na koncie może gromadzić tylko jeden inwestujący. Nie będzie więc wspólnego OKI małżonków ani konta założonego na dziecko, co trochę rozczarowuje rodziców, którzy liczyli na podatkowe oszczędzanie na przyszłość dzieci. Z kolei SII w swoim przewodniku po OKI zwraca uwagę, że z konta skorzystają także Polacy mieszkający za granicą, o ile mają PESEL, ale podatek od wartości aktywów zapłacą w Polsce niezależnie od rezydencji podatkowej.

OKI poprowadzą banki, domy maklerskie, zakłady ubezpieczeń, fundusze inwestycyjne i dobrowolne fundusze emerytalne. Możesz mieć kilka kont jednocześnie (np. lokatę w banku i akcje u brokera), jednak, jak przypomina PAP w przeglądzie przygotowań banków, limit zwolnienia jest jeden i wspólny dla wszystkich Twoich OKI.

Daty według Ministerstwa Finansów, Bankier.pl i tekstu ustawy.

Jak działa podatek od wartości aktywów na OKI?

Podatek od wartości aktywów płacisz raz w roku od średniej wartości aktywów zgromadzonych na wszystkich Twoich OKI, pomniejszonej o ustawowe zwolnienie. W 2027 r. stawka wynosi 0,85%, a od 2028 r. będzie to 19% stopy referencyjnej NBP z 31 października poprzedniego roku, nie mniej niż 0,1%.

Podatku nie liczy się od salda na 31 grudnia. Według art. 23 ustawy średnia to suma dziennych wycen konta (na koniec każdego dnia) podzielona przez liczbę dni roku, w których miałeś OKI, więc nie opłaca się wpłacać pieniędzy kilka dni przed końcem roku ani wypłacać ich na chwilę. Ustawodawca zamknął też furtkę polegającą na wpłacie i wypłacie tego samego dnia: taka kwota jest doliczana do średniej, nawet jeśli wieczorem konto jest puste.

Stawka od 2028 r. będzie zależała od polityki RPP. Dziś stopa referencyjna NBP wynosi 3,75% (od 5 marca 2026 r.), więc gdyby nie zmieniła się do 31 października 2027 r., podatek na 2028 r. wyniósłby 0,71% (19% z 3,75%, zaokrąglone w dół). Kwota zwolnienia z kolei od 2030 r. ma być waloryzowana o inflację.

Rozliczenie będzie prostsze, niż mogłoby się wydawać. Instytucje prowadzące OKI mają do końca lutego przesłać do urzędu skarbowego informację o Twoim koncie, a w e-Urzędzie Skarbowym znajdziesz zeznanie wypełnione danymi, które ma fiskus (art. 27 i 28 ustawy). Złożysz je wyłącznie elektronicznie od 15 marca do 31 maja roku następującego po roku podatkowym i w tym samym terminie zapłacisz podatek na indywidualny mikrorachunek podatkowy.

Ważna uwaga: podatek od wartości aktywów płacisz niezależnie od wyniku, więc przy nadwyżce ponad zwolnienie zapłacisz go także w roku straty. Co więcej, strata na OKI nie jest stratą podatkową w PIT (art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy), więc nie obniżysz nią podatku Belki z innych rachunków. Właśnie dlatego kluczowe jest zrozumienie, które aktywa w ogóle mieszczą się w zwolnieniu.

Limit 100 tys. i 25 tys. zł, czyli co jest aktywem kwalifikowanym

Zwolnienie z podatku obejmuje średnią wartość do 100 tys. zł, przy czym część oszczędnościowa (lokaty, skarbowe obligacje oszczędnościowe) może zająć z tej kwoty najwyżej 25 tys. zł. Limity się nie sumują do 125 tys. zł, tylko 25 tys. zł zawiera się w 100 tys. zł, a ustawa najpierw „zużywa” limit na część oszczędnościową. Ktoś, kto chciałby trzymać na OKI wyłącznie lokaty, wykorzysta więc tylko ćwierć ulgi.

Drugi, ważniejszy warunek dotyczy rodzaju aktywów. Zwolnienie obejmuje tylko tzw. aktywa kwalifikowane, wymienione w art. 26 ustawy: przede wszystkim akcje spółek z kapitałem zakładowym w złotych (także z NewConnect), obligacje w złotych oraz jednostki funduszy i ETF-ów, których polityka inwestycyjna zakłada co najmniej 70% aktywów kwalifikowanych. Mało kto zwraca uwagę na jeszcze jeden szczegół: do limitu liczy się też wolna gotówka w PLN na rachunku maklerskim OKI, a gotówka w euro czy dolarach już nie. Wszystko inne możesz trzymać na OKI, ale płaci ono podatek od pierwszej złotówki.

Stan na 27 października 2026 r., na podstawie art. 26 ustawy o OKI i komunikatu Ministerstwa Finansów.

Czego nie kupisz na OKI?

Na OKI trafią tylko papiery wartościowe i instrumenty notowane na rynku regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu, jednostki funduszy, obligacje oszczędnościowe oraz środki na rachunkach bankowych i maklerskich (art. 2 ustawy). Kontraktów CFD ani kryptowalut w tym katalogu nie ma, więc OKI nie posłuży do tradingu z dźwignią. Środki mogą być natomiast prowadzone nie tylko w złotych, ale też w walutach państw UE, EOG i OECD (art. 14), co pozwala kupować zagraniczne akcje i ETF-y bez ciągłego przewalutowania, oczywiście bez zwolnienia z podatku od wartości.

OKI kontra zwykłe konto maklerskie na liczbach

Przy aktywach kwalifikowanych do 100 tys. zł sprawa jest prosta, bo OKI wygrywa zawsze. Jeśli Twój portfel polskich akcji o wartości 100 000 zł zarobi w roku 8%, na zwykłym rachunku od 8 000 zł zysku zapłacisz 1 520 zł podatku Belki (o ile sprzedasz akcje), a na OKI zero. Tak samo z dywidendami: na zwykłym koncie broker pobiera 19% przy każdej wypłacie, a na OKI dywidenda wpada w całości.

Ciekawiej robi się przy aktywach niekwalifikowanych, czyli popularnych globalnych ETF-ach. Tu porównujesz 19% od zysku z 0,85% od wartości, a próg opłacalności łatwo policzyć: 0,85% podzielone przez 19% daje około 4,47% rocznie. Jeśli ETF zarobi więcej, OKI wychodzi taniej, a jeśli mniej (albo straci), lepszy jest zwykły rachunek.

Wyliczenie własne, przy założeniu, że na zwykłym rachunku zysk jest realizowany na koniec roku. Przy stawce 0,71% (scenariusz na 2028 r. przy niezmienionej stopie NBP) próg spada do około 3,7% rocznie.

Uczciwie trzeba dodać jedno zastrzeżenie, które w tabeli działa na korzyść zwykłego konta. Na rachunku maklerskim podatek Belki płacisz dopiero przy sprzedaży, więc ktoś, kto kupuje ETF na 20 lat i nic nie sprzedaje, przez cały ten czas odracza podatek i procent składany pracuje na całej kwocie. Na OKI podatek od nadwyżki płacisz co roku, także w latach spadków, dlatego przy długim horyzoncie i globalnych ETF-ach przewaga OKI zależy głównie od tego, czy średnia stopa zwrotu wyraźnie przekroczy stopę referencyjną NBP. Historycznie akcje globalne zwykle ją przekraczały, ale nie ma na to żadnej gwarancji.

Ile zostaje po 5, 10 i 15 latach? ETF na S&P 500, ETF na mWIG40 i zwykłe konto

Żeby sprawdzić, ile naprawdę daje odroczenie podatku Belki, policzyłem prosty scenariusz: jednorazowo wpłacasz 100 000 zł w akumulujący ETF i nic nie sprzedajesz aż do końca. Na zwykłym koncie cały zysk rośnie bez podatku, a 19% oddajesz dopiero przy sprzedaży. Na OKI przy sprzedaży nie płacisz nic, ale co roku z portfela ubywa podatek od wartości (0,85% w pierwszym roku, potem 0,71%), więc na procent składany pracuje trochę mniejsza kwota.

Porównuję dwa ETF-y na OKI. ETF na S&P 500 jest aktywem niekwalifikowanym, więc podatek od wartości płacisz od całej kwoty. ETF na polskie spółki, np. na mWIG40, jest aktywem kwalifikowanym, więc podatek pojawia się dopiero od nadwyżki ponad 100 000 zł średniej wartości: jeśli portfel ma średnio 101 000 zł, płacisz 0,71% od 1 000 zł, czyli około 7 zł. Żeby pokazać wyłącznie wpływ podatków, w obu ETF-ach przyjąłem ten sam zwrot, co oczywiście nie jest prognozą dla żadnego z indeksów.

Jak to czytać? Przy ETF-ie na S&P 500 i niskim zwrocie (4% rocznie) OKI przegrywa na każdym z tych horyzontów, bo coroczny podatek od wartości zabiera większą część zysku niż jednorazowe 19% przy sprzedaży. Przy 7% i 10% rocznie OKI wygrywa, choć przy 7% po 15 latach przewaga jest już tylko trochę większa niż po 10 latach.

Zupełnie inaczej wygląda ETF na mWIG40. Tu OKI wygrywa we wszystkich wariantach, a przewaga szybko rośnie, bo podatek od wartości dotyczy tylko nadwyżki ponad 100 000 zł. Przy zwrocie 7% rocznie po 15 latach na OKI zostaje 265 700 zł wobec 242 500 zł na zwykłym koncie, czyli o 23 200 zł więcej, mimo że przez ten czas zapłacisz łącznie około 7 500 zł podatku od wartości. To najlepiej pokazuje, do czego OKI zostało zaprojektowane: do inwestowania w polski rynek.

Skąd spowolnienie przy S&P 500? Na zwykłym koncie podatek Belki „czeka” do dnia sprzedaży, więc przez wszystkie lata pracuje dla Ciebie także ta część zysku, którą kiedyś oddasz fiskusowi. Im dłużej nic nie sprzedajesz, tym ta korzyść większa, i według moich wyliczeń przy 7% rocznie zwykłe konto zaczyna wygrywać z OKI mniej więcej po 24 latach trzymania bez żadnej sprzedaży, a przy 10% po około 29 latach.

W praktyce OKI jest najmocniejsze, gdy inwestujesz na kilka do kilkunastu lat albo zmieniasz skład portfela, bo każda sprzedaż na zwykłym koncie od razu oznacza podatek, a na OKI nic nie kosztuje. Pamiętaj też, że realne wyniki nie są stałe: w latach spadków podatek od wartości na OKI i tak trzeba zapłacić, czego ten uproszczony model nie pokazuje.

Kalkulator OKI: kiedy OKI się opłaca?

Kalkulator OKI porównuje, ile zostanie Ci na rękę po sprzedaży na OKI i na zwykłym koncie maklerskim przy Twojej kwocie, wpłatach, okresie inwestowania i stopie zwrotu. Pokazuje też próg opłacalności, czyli średni zwrot, od którego OKI zaczyna wygrywać przy wybranym składzie portfela.

Najwięcej zmienia pole „W co inwestujesz”. Przy polskich akcjach i ETF-ach na polskie indeksy OKI wygrywa praktycznie zawsze, dopóki portfel nie urośnie wyraźnie ponad 100 000 zł, a przy globalnym ETF-ie wynik zależy od stopy zwrotu i od tego, jak długo trzymasz inwestycję bez sprzedaży. Warto też sprawdzić wariant z regularnymi wpłatami, bo tak inwestuje większość osób.

Czy OKI zastąpi IKE i IKZE?

OKI nie zastępuje IKE ani IKZE, tylko je uzupełnia, i możesz mieć wszystkie trzy konta jednocześnie. IKE i IKZE dają pełniejszą ulgę, ale wymagają czekania do emerytury, natomiast OKI daje dostęp do pieniędzy w każdej chwili w zamian za podatek od nadwyżki ponad zwolnienie.

Szczegóły IKZE, w tym zasady odliczenia wpłat, opisuję w artykule o koncie IKZE w XTB, a IKE w tekście o koncie IKE w XTB. Jeśli dopiero wybierasz, gdzie otworzyć konta emerytalne, zajrzyj do naszego rankingu IKE i IKZE.

Jak to połączyć? Moim zdaniem rozsądna kolejność dla większości osób wygląda tak: najpierw IKZE, jeśli płacisz 32% podatku albo prowadzisz firmę (odliczenie wpłat to pewny zwrot co roku), potem IKE na pieniądze, których naprawdę nie ruszysz do emerytury, a OKI na kapitał, który ma pracować bez podatku Belki, ale do którego chcesz mieć dostęp. Zwykły rachunek maklerski zostaje na trading i inwestycje, które z różnych powodów nie pasują do żadnego z tych kont.

Czy OKI można przenieść do innej instytucji?

Tak, OKI można przenieść do innej instytucji tzw. wypłatą transferową, która według ustawy trwa do 14 dni od złożenia dyspozycji. Przeniesiesz jednak tylko notowane papiery wartościowe, czyli akcje, ETF-y i obligacje, natomiast gotówkę i jednostki funduszy inwestycyjnych trzeba wypłacić i wpłacić na nowe konto.

Dla porównania z IKE różnica jest istotna, ale mniej bolesna, niż się wydaje. Zwykła wypłata z OKI nie kosztuje Cię nic podatkowo, więc nawet jeśli fundusz trzeba odkupić, a pieniądze przelać do innej instytucji, nie tracisz ulgi, tylko przez kilka dni jesteś poza rynkiem. Transfer akcji i ETF-ów ma za to tę zaletę, że nie musisz niczego sprzedawać ani płacić prowizji i spreadu przy odkupie. Warto też wiedzieć, że okres wypowiedzenia umowy o OKI nie może przekraczać 30 dni (art. 5 ustawy).

Ustawa reguluje też sytuację po śmierci inwestującego. Możesz wskazać osoby uprawnione do środków, a aktywa trafią na ich OKI lub rachunek papierów wartościowych (art. 9 i 15 ustawy). To ważny argument za tym, żeby od razu przy zakładaniu konta uzupełnić listę uprawnionych, podobnie jak robi się to przy IKE i IKZE.

Gdzie założyć OKI? Zapowiedzi banków i domów maklerskich

Konkurencja zapowiada się mocna: według Parkietu siedem z dziesięciu największych biur maklerskich deklaruje ofertę od pierwszego dnia, a XTB i BM PKO BP otwarcie walczą o pozycję lidera. Z zapowiedzi zebranych przez PAP wynika, że PKO BP chce dać w jednym OKI lokaty, obligacje oszczędnościowe, fundusze i giełdę, mBank przygotowuje wariant funduszowy i giełdowy, DM BOŚ celuje w szeroki dostęp do rynku krajowego i zagranicznego, a Erste, Pekao, Alior i ING również planują start na początku 2027 r. Konkretnych cenników jeszcze nie ma, więc dziś porównujemy deklaracje, a nie oferty.

XTB zapowiada, że chce zaoferować OKI jako pierwszy na rynku, w pierwszej kolejności w aplikacji mobilnej, a dopiero potem w wersji webowej, a prezes spółki spodziewa się nawet miliona kont OKI w pierwszych miesiącach. Cennika OKI broker jeszcze nie opublikował, dlatego zakładam, że warunki będą zbliżone do obecnego rachunku oraz IKE i IKZE: według tabeli opłat XTB to 0% prowizji od akcji i ETF-ów do 100 000 EUR obrotu miesięcznie (powyżej 0,2%, min. 10 EUR) i 0,5% za przewalutowanie, a więcej o kosztach piszę w tekście o opłatach w XTB. To ważne, bo na OKI w limicie liczą się głównie polskie akcje i ETF-y, a przy nich tanie zlecenia na GPW mają większe znaczenie niż koszty walutowe.

Czego XTB na OKI raczej nie da? Lokat i detalicznych obligacji skarbowych, więc jeśli chcesz wykorzystać część oszczędnościową limitu (25 tys. zł), sensowne może być drugie OKI w banku. Pełne porównanie warunków brokerów znajdziesz w naszym rankingu kont maklerskich, a szczegółowy ranking OKI przygotuję, gdy instytucje opublikują cenniki.

Jak przygotować się do startu OKI?

1. Zdecyduj, co chcesz trzymać na OKI. Polskie akcje i fundusze wykorzystają pełne 100 tys. zł zwolnienia, lokaty tylko 25 tys. zł, a globalne ETF-y w ogóle nie mieszczą się w limicie.
2. Porównaj cenniki, gdy się pojawią. Ustawa pozwala pobierać tylko opłaty wskazane w umowie (art. 18), więc przed otwarciem sprawdź tabelę opłat, prowizje na GPW i koszt przewalutowania.
3. Sprawdź, czy instytucja oznacza aktywa kwalifikowane. Przy setkach ETF-ów i funduszy łatwo kupić coś, co płaci podatek od pierwszej złotówki.
4. Zaplanuj, skąd wpłacisz pieniądze. Akcje ze zwykłego rachunku trzeba sprzedać (z podatkiem Belki od zysku) i kupić ponownie na OKI, więc przy dużych zyskach warto to policzyć.
5. Uzupełnij osoby uprawnione od razu przy zakładaniu konta.

Podsumowanie

OKI to realna szansa na inwestowanie bez podatku Belki i bez zamrażania pieniędzy do emerytury, pod warunkiem że pamiętasz o trzech rzeczach: zwolnienie do 100 tys. zł obejmuje tylko aktywa kwalifikowane, globalne ETF-y płacą 0,85% od całej wartości (opłaca się to przy zwrocie powyżej około 4,5% rocznie), a samo OKI najlepiej traktować jako uzupełnienie IKE i IKZE.

Więcej o samym brokerze, w tym o jego minusach, przeczytasz w recenzji XTB.

Najczęściej zadawane pytania

Czy na OKI zapłacę podatek Belki?

Nie, dochody z aktywów na OKI (zyski ze sprzedaży, dywidendy i odsetki) są wyłączone z podatku Belki, i to niezależnie od tego, czy dane aktywo mieści się w zwolnieniu. W zamian płacisz podatek od wartości aktywów, ale tylko od tej części, która przekracza zwolnienie albo nie jest aktywem kwalifikowanym.

Czy mogę mieć kilka kont OKI w różnych instytucjach?

Tak, ustawa pozwala mieć kilka OKI, na przykład jedno w banku na lokaty i drugie u brokera na akcje. Limit zwolnienia 100 tys. zł (w tym 25 tys. zł na część oszczędnościową) jest jednak wspólny dla wszystkich Twoich kont, a podatek liczy się od sumy średnich wartości aktywów na każdym z nich.

Czy ETF na S&P 500 na OKI jest zwolniony z podatku?

Nie, ETF na S&P 500 czy MSCI World nie spełnia warunku 70% aktywów kwalifikowanych, więc płaci podatek od wartości aktywów od pierwszej złotówki (0,85% w 2027 r.). Nadal nie płacisz od niego podatku Belki, dlatego trzymanie go na OKI opłaca się, gdy roczny zwrot przekracza około 4,47%.

Czy zapłacę podatek od OKI, jeśli w danym roku poniosę stratę?

Tak, podatek od wartości aktywów nie zależy od wyniku, więc przy nadwyżce ponad zwolnienie albo przy aktywach niekwalifikowanych zapłacisz go także w roku straty, a samej straty nie rozliczysz w PIT. Jeśli natomiast trzymasz na OKI wyłącznie aktywa kwalifikowane o średniej wartości do 100 tys. zł, podatek wynosi zero niezależnie od tego, jak zachowa się rynek.

Kiedy trzeba zapłacić podatek od OKI?

Zeznanie o średniej wartości aktywów składasz przez e-Urząd Skarbowy od 15 marca do 31 maja roku następującego po roku podatkowym i w tym samym terminie płacisz podatek. Zeznanie będzie wypełnione danymi przekazanymi przez instytucje, a pierwsze rozliczenie, za 2027 r., przypadnie najpóźniej na 31 maja 2028 r.

Czy na OKI kupię kontrakty CFD lub kryptowaluty?

Nie, ustawa dopuszcza na OKI tylko instrumenty notowane na rynku regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu, jednostki funduszy, obligacje oszczędnościowe i środki pieniężne. CFD i kryptowalut w tym katalogu nie ma, więc OKI służy do inwestowania, a nie do tradingu z dźwignią.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 3 lipca 2026 r. o osobistych kontach inwestycyjnych (Dz.U. 2026 poz. 1098)
2. Ministerstwo Finansów: Osobiste Konta Inwestycyjne, nowa możliwość inwestowania i oszczędzania
3. Ministerstwo Finansów: rząd przyjął projekt ustawy o OKI
4. NBP: podstawowe stopy procentowe
5. SII: OKI bez tajemnic, pytania i odpowiedzi
6. Deloitte: OKI, nowe zasady opodatkowania oszczędności i inwestycji
7. XTB: tabela opłat i prowizji

Materiał ma charakter edukacyjny i informacyjny, nie stanowi porady inwestycyjnej ani podatkowej. Inwestowanie wiąże się z ryzykiem utraty części lub całości zainwestowanych środków.