Wiele osób, które chcą spróbować swoich sił na rynku kapitałowych, wciąż zadaje sobie pytanie „Jak zacząć inwestować na giełdzie?” lub „Jakie kroki muszę podjąć, aby zacząć inwestować?„. Na pewno nie istnieje tylko jeden poradnik, który przeprowadzi Cię bezboleśnie przez ten proces, ale jedno jest pewne w świecie wysokiej inflacji i rosnących obaw o jutro, warto zdywersyfikować miejsca, w których lokujemy swoje środki. W Polsce miejscem gdzie najwięcej osób „inwestuje” są nieruchomości, ale nie są one na pewno sposobem na inwestowanie wszystkich swoich środków wręcz przeciwnie przy ich wysokich cenach powinniśmy rozważyć właśnie giełdę! Poniższy poradnik krok po kroku pokaże Ci nie tylko jak zacząć inwestować na giełdzie, ale również na co musisz szczególnie uważać w początkowym etapie!
Inwestowanie na giełdzie w Polsce staje się coraz bardziej popularne nie tylko ze względu na coraz szerszy dostęp do rynków finansowych, ale przede wszystkim właśnie na sytuacje gospodarczą. Wzrost inflacji stał się jednym z najbardziej dyskutowanych tematów w Polsce. Z każdym miesiącem wartość naszych oszczędności, spoczywających na tradycyjnych kontach czy lokatach bankowych, topnieje w zaskakującym tempie. Możemy to odczuć, patrząc na rosnące ceny produktów w sklepach, wyższe rachunki i ogólny wzrost kosztów życia. W obliczu takiego krajobrazu finansowego, pytanie „jak zabezpieczyć swoje finanse?” staje się bardziej palące niż kiedykolwiek wcześniej. Dlaczego warto zwrócić uwagę na giełdę w tych trudnych czasach? Ponieważ jest to jedno z miejsc, gdzie możemy nie tylko bronić się przed rosnącą inflacją, ale również aktywnie pomnażać swoje środki. W tym artykule przeanalizujemy, kroki które należy podjąć aby zacząć inwestować na giełdzie oraz dlaczego giełda może być kluczem do zachowania i zwiększenia siły nabywczej naszego kapitału w erze wysokiej inflacji.
„Gra na giełdzie” co to takiego?
Gra na giełdzie to potoczne określenie aktywnego uczestnictwa w rynku kapitałowym, polegającego na kupowaniu i sprzedawaniu akcji, obligacji lub innych instrumentów finansowych w celu osiągnięcia zysku. Mimo że termin „gra” może sugerować pewną formę rozrywki, dla wielu ludzi inwestowanie na giełdzie to poważna działalność, wymagająca przemyślanej strategii, analizy i stałego monitorowania rynku. Inwestorzy na giełdzie, bazując na różnych metodach i narzędziach analitycznych, starają się przewidzieć, które akcje wzrosną na wartości, a które spadną.
Istnieją różne style inwestowania, od krótkoterminowego handlu, zwanego często „day tradingiem”, po długoterminowe inwestycje oparte na analizie fundamentalnej. Kluczem do sukcesu jest nie tylko wiedza, ale także psychologiczna zdolność do radzenia sobie z ryzykiem i nieprzewidywalnością rynku. Chociaż potencjał zysku jest duży, tak samo duże jest ryzyko straty. Dlatego też każdy, kto rozważa „grę na giełdzie”, powinien być świadomy wszystkich związan z tym wyzwań i odpowiedzialnie podchodzić do inwestowania swoich środków.
Dlaczego warto inwestować na giełdzie?
Odpowiedź na pytanie dlaczego warto inwestować na giełdzie, nie jest taka prosta. Każdy może znaleźć inny powód: samorozwój, pomnażanie swoich środków, wolność finansowa czy budowa pasywnego dochodu dzięki dywidendom. Jedno jest pewne, inwestować na giełdzie warto bo inaczej nasze pieniądze pożre inflacja, a tego bardzo byśmy nie chcieli! Samo inwestowanie w akcje jest proste, ale nie jest łatwe jak mawia Warren Buffet, dlatego dalej zastanowimy się jak przygotować się do inwestycji na giełdzie!
Podstawowe pojęcia, które musisz znać
Nie musisz mieć dyplomu z ekonomii, ale musisz odróżniać podstawowe „klocki”, z których buduje się portfel inwestycyjny.
Akcje – stań się współwłaścicielem
Kupując akcję danej spółki (np. Apple, Orlen czy CD Projekt), stajesz się jej współwłaścicielem. Jeśli firma zarabia i rozwija się, cena jej akcji rośnie, a Ty możesz je drożej sprzedać. Niektóre firmy dzielą się zyskiem z akcjonariuszami – to tzw. dywidenda.
Obligacje – pożycz pieniądze i odbierz odsetki
To bezpieczniejsza alternatywa dla akcji. Obligacja to papier dłużny. Pożyczasz pieniądze państwu (obligacje skarbowe) lub firmie (obligacje korporacyjne), a w zamian otrzymujesz obiecany procent (odsetki).
Fundusze ETF – rewolucja dla początkujących
ETF (Exchange Traded Fund) to instrument, który naśladuje zachowanie całego indeksu (np. WIG20 czy S&P 500). Zamiast wybierać jedną spółkę, kupujesz „koszyk” setek największych firm świata. To najtańszy i najprostszy sposób na dywersyfikację dla początkujących.
Indeksy giełdowe
To wskaźniki pokazujące, w jakiej kondycji jest rynek.
WIG20 – 20 największych spółek na polskiej GPW.
S&P 500 – 500 największych spółek w USA.
NASDAQ – skupia głównie firmy technologiczne.
Co zrobić przed rozpoczęciem inwestowania na giełdzie?
Inwestowanie na giełdzie bez przygotowania to hazard. Zanim otworzysz rachunek, musisz pomyśleć o 3 istotnych elementach:
1. Poduszka bezpieczeństwa
Nigdy nie inwestuj pieniędzy, których będziesz potrzebować na czynsz w przyszłym miesiącu. Zanim wejdziesz na rynek, powinieneś mieć odłożone środki na 3-6 miesięcy życia w razie utraty pracy. Inwestujemy tylko nadwyżki finansowe.
2. Określenie horyzontu czasowego
Giełda w krótkim terminie (dni, miesiące) jest nieprzewidywalna. W długim terminie (10, 20 lat) historycznie zawsze rosła. Jeśli planujesz kupić dom za rok – giełda nie jest miejscem na te pieniądze. Jeśli odkładasz na emeryturę za 20 lat – giełda jest idealna.
3. Akceptacja ryzyka
Musisz zadać sobie pytanie: Jak się poczuję, gdy obudzę się rano i zobaczę, że mój portfel jest o 20% tańszy? Jeśli wywoła to u Ciebie panikę i chęć natychmiastowej sprzedaży – musisz wybrać bezpieczniejsze instrumenty (np. więcej obligacji niż akcji).
Ważna zasada: Rynek kapitałowy to miejsce, gdzie pieniądze przepływają od aktywnych (i niecierpliwych) do cierpliwych
Jak wybrać konto maklerskie do inwestycji na giełdzie?
Wybór konta maklerskiego to pierwszy krok jaki musimy wykonać, aby zacząć inwestować. Poniżej istotne aspekty, na które trzeba zwrócić uwagę przy wyborze konta maklerskiego.
1. Opłaty i prowizje – portfel inwestora na pierwszym miejscu!
Dlaczego wszyscy tak mocno zwracają uwagę na opłaty? Bo to one w dłuższej perspektywie potrafią „zjeść” znaczną część Twojego zysku. Nie chodzi tu tylko o prowizje za transakcje, ale także opłaty za przechowywanie papierów wartościowych czy dostęp do notowań. Porównując różne oferty, zwróć uwagę nie tylko na najniższą prowizję, ale również na wszystkie inne opłaty.
2. Dostępność rynków – bo świat to nie tylko GPW!
Zastanów się, czy chcesz inwestować tylko na rodzimej giełdzie, czy może interesują Cię też rynki zagraniczne? Nie każdy broker oferuje szeroki wybór rynków, a różnice w ofercie mogą być zaskakujące!
3. Platforma inwestycyjna – narzędzie, które musi działać!
Nowoczesne, intuicyjne, pełne narzędzi analitycznych? Czy może proste i przejrzyste? Zastanów się, jakie narzędzia są Ci potrzebne do inwestowania i czy dana platforma je posiada.
4. Edukacja i wsparcie – bo inwestor to wieczny uczeń!
Niektórzy brokerzy oferują dostęp do szkoleń, webinarów czy analiz rynkowych. Jeśli jesteś początkującym inwestorem, taka wartość dodana może być nieoceniona np. promocja w xtb, która daje kurs na start.
5. Bezpieczeństwo – bo Twoje środki muszą być chronione!
Sprawdzaj, czy dany broker jest pod nadzorem KNF, czy też może posiada gwarancje depozytów. Pamiętaj, że bezpieczeństwo Twoich inwestycji jest najważniejsze!
Jaką rolę odgrywają koszty w inwestycjach?
Należy pamiętać, iż rynek giełdowy jest grą o sumie ujemnej. W związku z tym, naszym celem jest nie tylko okazać się lepszym inwestorem niż reszta graczy, ale również być zdolnym do opłacenia usług wykonywanych przez biura maklerskie które pobierają prowizję za możliwość dostępu do rynku giełdowego (chyba, że wybierzemy dom maklerski, których tych prowizji nie pobiera).
Na szczęście, czasy otwartych parkietów giełdowych na których maklerzy przekrzykiwali się w celu zakupu lub sprzedaży papierów wartościowych dla swoich klientów składających zlecenia przez telefon odeszły już dawno do lamusa. W chwili obecnej, cały handel odbywa się drogą elektroniczną co nie tylko przyśpiesza proces, ale także zdecydowanie zmniejsza koszty ponoszone przez klientów. Opłaty za handel papierami wartościowymi są dziś zdecydowanie mniejsze niż w przeszłości. Nie oznacza to jednak, iż nie powinniśmy przykładać uwagi do wyboru właściwego domu maklerskiego.
Przed założeniem swojego konta inwestycyjnego powinniśmy zwrócić uwagę na wielkość prowizji jaką zmuszeni będziemy przekazać za każdą transakcję na rynku. Te na ogół wynoszą mniej niż 0.4% od wartości transakcji. Jeśli zaczynamy od niewielkiego kapitału, warto zwrócić uwagę na kwotę minimalną prowizji, która będzie naliczana w przypadku mniejszych zleceń. Wiele biur maklerskich oferuje specjalne, tańsze konta dla studentów, w związku z tym warto zapytać się o dodatkową ofertę jeśli chcielibyśmy rozpocząć swoją przygodę z giełdą jeszcze podczas studiów.
Oprócz prowizji, należy również zwrócić uwagę na dodatkowe opłaty związane z prowadzeniem konta, jego otworzeniem czy też dostępem do notowań. Domy maklerskie często konkurują ze sobą niskimi prowizjami odbijając sobie część utraconych zysków poprzez liczne, dodatkowe opłaty. Po więcej szczegółów zapraszam do naszego rankingów domów maklerskich, który będzie pomocny przy wyborze swojego łącznika z rynkiem finansowym.
Jaką kwotę zainwestować na początku na giełdzie?
Kiedy już wybierzemy odpowiedni dla siebie dom maklerski czy platformę inwestycyjną, czas przystąpić do rozpoczęcia budowy swojego portfela inwestycyjnego. Pierwszym krokiem powinno być wybranie kwoty, którą chcemy zainwestować a następnie określenie swojego horyzontu inwestycyjnego. Czy naszym celem jest sukcesywne odkładanie pieniędzy np. na emeryturę, czy też chcielibyśmy wypłacić część pieniędzy za 2, 5 lub 10 lat? Ważne jest również określenie dopuszczalnego ryzyka.
Wracając tez do naszego pytania, jak kwotę zainwestować na początku? Pieniądze zainwestowane na giełdzie nie powinny nigdy stanowić całych oszczędności, na których stratę nie można sobie pozwolić. Ważne jest również określenie jak dużą część kapitału jesteśmy w stanie stracić. Chcąc przede wszystkim uniknąć strat, należałoby unikać inwestycji np. małe spółki lub też borykające się z problemami finansowymi, które mogą początkowo wydawać sie „okazją inwestycyjną”. Dla inwestorów poszukujących stabilnych zysków w długim terminie najlepsze powinny być spółki o ugruntowanej pozycji, które w przeszłości wykazywały się mocnymi wynikami finansowymi, a przyszłość nie zapowiada żadnych drastycznych zmian. Z kolei osoby, które liczą na większą stopę zwrotu powinni szukać okazji w mniejszych, szybko rozwijających się firmach, które działają na nowych rynkach (jak np. sektor IT).
Jak analizować akcje na giełdzie?
Po ustaleniu swojego horyzontu inwestycyjnego i dopuszczalnego ryzyka oraz ustaleniu kwoty na start, czas zabrać się do najważniejszego, czyli kupna akcji. To jednak powinno zostać poprzedzone uprzednią analizą, w celu jak najlepszego wyboru. Istnieją tysiące możliwości sposobów w jaki można analizować spółki giełdowe. Najpopularniejszą metodą wydaje się być analiza techniczna, która na podstawie wydarzeń z przeszłości stara się przewidzieć przyszłe zachowanie kursu akcji. Metoda ta jest jednak używana przede wszystkim na płynnych rynkach (podczas gdy obrót niektórych spółek na GPW liczony jest nawet w kilkudziesięciu akcjach dziennie). Drugim popularnym sposobem analizy jest również analiza fundamentalna, gdzie zwraca się uwagę na wyniki finansowe spółki, ale również perspektywy całej gospodarki.
Obie metody mają swoich zwolenników i przeciwników. Niestety nie ma jednak jednoznacznej odpowiedzi na to, która z nich jest lepsza i pozwala na zwiększenie swoich zysków z rynku akcyjnego. Istnieje również możliwość posiłkowania się analizami udostępnianymi publicznie. Swoje rekomendacje przygotowuje większość biur maklerskich w Polsce, ale również eksperci piszący dla mediów branżowych oraz niezliczona ilość osób w internecie. W tym wypadku, ważne jest jednak krytyczne podchodzenie do wszelkich analiz.
Dlaczego musisz zacząć inwestować od Konta IKE i IKZE?
Jeśli planujesz inwestować długoterminowo (np. na emeryturę lub za 10+ lat), musisz wiedzieć o rachunkach emerytalnych. To legalny sposób na uniknięcie podatków.
IKE (Indywidualne Konto Emerytalne)
Główna korzyść: Brak podatku od zysków kapitałowych (tzw. podatku Belki). Jeśli wypłacisz pieniądze po 60. roku życia, cały zysk zostaje w Twojej kieszeni. Zamiast oddawać państwu 19%, reinwestujesz tę kwotę.
IKZE (Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego)
Główna korzyść: Ulga w PIT. Pieniądze, które wpłacasz na IKZE, odliczasz od dochodu w zeznaniu rocznym. Możesz dostać zwrot podatku w wysokości nawet kilku tysięcy złotych rocznie (zależnie od Twojego progu podatkowego).
Moja rada: Jako początkujący, zacznij od otwarcia IKE w formie rachunku maklerskiego. To najprostsza droga do budowania majątku bez „podatkowego hamulca”.
Psychologia kluczem do sukcesu w inwestowaniu
Jeśli zdecydowaliśmy się już na zakup swoich pierwszych akcji, należy jeszcze pamiętać o kilku istotnych czynnikach. Rynki akcyjne charakteryzują się dużą zmiennością, dlatego nie należy nerwowo podchodzić do wszelkich ruchów na giełdzie. Większość z inwestycji ma zdecydowanie charakter długoterminowy, w związku z tym należy uniknąć pochopnych decyzji w trakcie niespodziewanych wydarzeń na rynku. Osoby, które posiadają już wieloletnie doświadczenie w inwestowaniu, przyznają, iż jednym z najważniejszych czynników niezbędnych do sukcesu jest psychologia.
Jaka jest najważniejsza zasada w inwestowaniu? – dywersyfikacja!
„Mając harem składający się z 40 kobiet nie jesteś poznać dobrze żadnej z nich”, Warren Buffett.
Kolejnym istotnym aspektem jest dywersyfikacja swoich inwestycji, tak aby nie uzależniać ich sukcesu od jednej spółki. Z drugiej strony, niebezpieczna może okazać się również zbyt duża dywersyfikacja, która doprowadzi do ograniczenia potencjału wzrostowego naszego portfela inwestycyjnego. O niebezpieczeństwach nadmiernej dywersyfikacji mówił m.in. jeden z najbogatszych ludzi na świecie, Warren Buffett, który uważa, iż będąc pewnym swoich analiz, należy na nich zarobić jak najwięcej.
Podsumowanie
Inwestycja w akcje giełdowe jest w stanie dostarczyć nam dodatkowe źródło dochodu oraz zabezpieczyć naszą finansową przyszłość. Należy jednak unikać pochopnego podejmowania decyzji na rynku i zainwestować czas w edukacje! A jeśli już chcesz inwestować to zapoznaj się najpierw z naszym poradnikiem, jak wybrać najlepszą aplikację do inwestowania na giełdzie!
